Kashgharde chiqilghan xanliq medrisi

Mawzu: Kashgharde chiqilghan xanliq medrisi 20.06.09 19:11

Kashgharde chiqilghan xanliq medrisi

Kashgher shehridiki yarbagh rayunining orda ishki mehellisige jaylashqan Kashgher xanliq mesdrisning hazirqi chiqilghan imaretliri seidiye xanliqining axirqi mezgilliride, yeni texminen miladi 1625. Yilliri berpa qilinghan bolup, Kashgherde hazirgha qeder bir qeder mukemmel saqlanghan islam medrislirining biri idi.
Kashgher xanliq medrisi Kashgherning islam maripi tarixida, belki putkul Uyghur islam marip shanliq sehipe qaldurghan meripet ochiqi bolup, mediniyet tariximizdiki nurghun alim-edibler we olimalar mushu mediriste ilim tehsil qilghan hem duderislik qilip sanaqsiz ilim telepkarlirining dilini bilim nuri bilen yorutqan. turki xeliqlirining dangliq alimi Mehmut Kashgheri bu mediriste bilim alghan idi.
1966. yili mediniyet inqilabi mezgilide mezgur medris tarihta bir qitim chong buzghunchiliqqa uchrap, medrisning chirayliq munar we gumbezliri chiqiwitilgen bolsimu, likin, dersxana zali we oqughuchilar xanliri saq qalghan idi. Sundaqla medrisning nami Kashgher wilayetlik siyasi mektepke ozgertilip, kashgherdiki dini zatlar siyasi uginish qildurdighan orungha aylandurulghan.
20. esirning 80. Yilliridin kiyin islahat ichiwitishning deslepki mezgilliride yolgha qoyulghan dini kengchilik siyasitining turtkisi we yingi derirdiki dini zatlarni terbilesh teqezzasi bilen, bu mediriste bir neche qitim dini kurus ichilip, kashghe wilayitining her qatsi jayliridin kelgen dini zatlar dini bilimliri boyiche alte ayliqtin muddet bilen oqutulghan idi. Kiyin kashgher wilayetlik dini mektep qurulup, dini uqutush ishliri dini mektepke merkezleshturuldi.
Kashgher xanliq mediriske 1996. Yili digen nam birilgen.
Epsuski, 2009. Yili etiyazdin tartip bashlanghan Kashgherni chiqip,qayta silish dolqunida hokumet dayirliri terpidin 2009. yili 5. ayning 16. kuni chiqilip Aptonum rayon derijilik qoghdulidighan medinyat yadikarliq dep qanunuq birilgen nammu, bu shereplik tarixqa ige medirisni saqlap qalalmidi.

Menbe : izdinish tori.
http://www.izdinix.com/ShowPost.asp?ThreadID=36984

Mawzu: Re: Kashgharde chiqilghan xanliq medrisi 20.06.09 20:16

ademning ishengüsi kelmeydu. nime digen boshangliq bu. bowilirimiz salghan ul tashlargha ige bolalmisaq yene nimige ige bolalaymiz... eger birer kim chiqip yoli bilen hökümetke, peqet bolmighanda beijinggha pikir qilsa he bolop qalatti bu ish. kirorenge sheher silishmu muweppeqiyetlik tosulup qaldighu ene, bu bir kichik ish idi uning aldida.

_________________
ilxatérem